El Niño styrkist og afleiðingarnar katastoffa
Eftir Wiliam Hunter, yfirfréttaritara vísinda og tækni. Birt: 3. júlí 2026
Vísindamenn vara við veðurfyrirbæri sem El Niño. El Niño er byrjað í Kyrrahafi. Það er að verða sterkara mjög hratt.
Alþjóðaveðurfræðistofnunin hefur skoðað málið. Stofnunin segir að El Niño verði mjög sterkt frá júlí til september.
Hitastig sjávar í Kyrrahafi er að hækka mikið. Sérfræðingar halda að hitinn muni hækka um meira en 2 gráður. Þetta er meira en venjulega.
El Niño mun halda áfram að verða sterkara í haust og það mun hafa áhrif á veður víða um heim. Hitastig í öðrum höfum, eins og Atlantshafi, verður líka hærra en venjulega.
El Niño er náttúrulegt fyrirbæri en það mun gera áhrif loftslagsbreytinga verri. Þess vegna gæti orðið mjög slæmt veður um allan heim.
Celeste Saulo er framkvæmdastjóri Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar. Celeste segir:
Það verða líklega meiri þurrkar og meiri rigning. Það er líka meiri hætta á hitabylgjum á landi og í sjó.
Hvernig El Niño breytir veðurfarsmynstri á heimsvísu
El Niño er náttúrulegt fyrirbæri í veðrinu. Það hefur mikil áhrif á veðrið um allan heim. Annað fyrirbæri heitir La Niña. Þessi tvö fyrirbæri skiptast á. Það gerist á 2 til 7 ára fresti.
Þegar La Niña er kælir sjórinn, öfugt við El Niña hitar El Niño er hitar sjórinn upp.
Venjulega blása vindar yfir Kyrrahafið. Þeir blása frá Suður-Ameríku til Ástralíu. Vindarnir ýta heitum sjó í átt að Ástralíu. Þess vegna kemur kaldur sjór upp við strendur Suður-Ameríku.
Þegar El Niño er þá breytist þetta. Vindarnir verða veikari eða snúast við. Þess vegna safnast heitur sjór fyrir í miðju Kyrrahafinu.
El Niño sækir í sig veðrið yfir Kyrrahafið
Hlýr sjór safnast saman í Kyrrahafinu. Þess vegna getur meðalhiti á jörðinni hækkað. Veðrið í heiminum getur líka breyst. Fyrirbærið er kallað El Niño. Í síðasta mánuði sögðu vísindamenn að El Niño væri formlega hafið. Þeir sögðu það af því að yfirborð Kyrrahafsins var orðið nógu heitt. Sérfræðingar segja að El Niño muni verða sterkara með tímanum. Það eru meira en 80 prósent líkur á að sjórinn við miðbaug í Kyrrahafinu verði heitari en venjulega.
El Niño veldur hnattrænni hlýnun og öfgum
Saulo segir:
El Niño-veðurfyrirbærið er þegar byrjað. Það mun styrkjast mjög hratt. Veðurstofan WMO spáði fyrir um þetta.
El Niño er venjulega sterkast frá nóvember til febrúar. Áhrifin á hitastig í heiminum sjást mest árið eftir að það byrjar.
Áhrif El Niño eru mismunandi. Það fer eftir því hversu sterkt það er. Það fer líka eftir árstíma og öðrum veðuratburðum.
En El Niño veldur næstum alltaf hærra hitastigi í heiminum. Það veldur líka miklum breytingum á veðri um allan heim.
Heitasti júnímánuður í Bretlandi frá upphafi mælinga
Samkvæmt spám WMO er nú
yfirgnæfandi líklegt
að hitastig á landi verði yfir meðallagi á milli 60°S og 60°N, sem nær yfir nánast öll byggð svæði jarðar. Þetta gerist á sama tíma og Evrópa glímir við fordæmalausa hitabylgju sem hefur valdið gríðarlegum hita. Í Bretlandi var metið fyrir heitasta júnídag slegið þegar 37,3°C hiti mældist í Santon Downham í Suffolk. Sömuleiðis sýna bráðabirgðatölur að Bretland hefur nýlokið við heitasta júnímánuð sem mælst hefur. Samkvæmt bresku veðurstofunni (Met Office) var meðalhitinn 17,1°C í síðasta mánuði og fór þar með yfir fyrra metið, 16,9°C, sem sett var árið 2025.
Mannskæðar hitabylgjur ganga yfir Frakkland samhliða viðvörunum
Í Frakklandi hafa verið miklar hitabylgjur. 1.300 manns hafa dáið vegna þeirra.
Þessar hitabylgjur eru ekki vegna El Niño. El Niño er veðurfyrirbæri sem hitar jörðina. Sérfræðingar segja samt að það verði mjög heitt næstum alls staðar. Það gerist þegar El Niño verður sterkari í sumar.
Gareth Redmond-King vinnur hjá stofnun um orku og loftslag. Gareth segir:
Tvær hitabylgjur hafa orðið síðustu 2 mánuði. Þær hafa valdið dauða. Þetta sýnir hversu hættulegar loftslagsbreytingar eru orðnar. Jörðin hefur hlýnað um 1,4 gráður.
Gareth segir líka:
Nú er El Niño að verða sterkari. Þess vegna verður enn heitara næstu mánuði. Hitinn mun hækka næstum alls staðar.
El Niño hefur ekki bein áhrif á veðrið í Bretlandi. Samt getur mjög sterkur El Niño hækkað hitann um allan heim. Það getur gert loftslagsbreytingar verri. Það getur líka orðið minni rigning í Norður-Evrópu.
Simon Culling er vísindamaður. Hann rannsakar storma. Simon skrifaði á X:
Hvað þýðir El Niño fyrir Bretland? Það gæti þýtt heitari sumur árin 2026 og 2027. Það gæti líka orðið mjög kalt veturinn 2026 til 2027. Við verðum að bíða og sjá hvað gerist.
Heimild: Wiliam Hunter, yfirfréttaritara vísinda og tækni. Daily Mail
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)