96 % minni losun og hraðari afhending með vindknúnu skipi

Rannsóknir og þróun með lausn á minni losun í farteskinu

Skip, losun

Flutningaskip sem er 100% vindknúið og getur, að sögn rekstraraðila þess, stytt siglingatíma yfir Atlantshafið og dregið verulega úr kolefnislosun, gæti hafið siglingar snemma árs 2027.

Franskt fyrirtæki smíðar nýtt flutningaskip

Fyrirtækið heitir Vela. Skipið á að sigla milli Frakklands og Bandaríkjanna. Skipið er 67 metra langt og 25 metra breitt. Það getur flutt meira en 400 tonn af farmi.

Einn af stofnendum Vela heitir François Gabart. Hann er atvinnumaður í kappsiglingum. Hann hjálpaði til við að hanna skipið. François er hraðasti maðurinn til að sigla einn í kringum jörðina.

Skipið er þríbytna. Það þýðir að það hefur einn stóran skrokk í miðjunni. Svo eru tveir minni skrokkar á hliðunum. Skipið notar segl til að sigla. Seglin eru 61 metra há.

Rafmagn fyrir skipið kemur frá sólarrafhlöðum. Það kemur líka frá tveimur vatnsaflsrafölum. Rafmagnið er notað fyrir káetur og vinnusvæði. Það er líka notað til að kæla farminn.

Vela segir að skipið sigli á 14 hnútum, sem er jafn hratt og venjulegt gámaskip. Skipið mun sigla milli New Jersey í Bandaríkjunum og Frakklands.

Getur borði fimm sinnum meira!

Drift Energy segir að skipið geti flutt 5 sinnum meira en flugvél.

Þjónusta fyrirtækisins er mitt á milli flutninga á sjó og í lofti. Hún er hraðari en flutningar á sjó. En hún er hægari en flutningar í lofti. Þessi þjónusta mengar samt minna en báðar hinar.

Hér er tölvumynd af skipinu. Verið er að smíða skipið á Filippseyjum.

Drift Energy segir að þjónustan muni kosta meira en flutningar á sjó. En hún mun kosta minna en flutningar í lofti.

Fyrirtækið vill vinna með öðrum aðilum sem nota venjulega flugvélar til að flytja dýrar vörur. Dæmi um dýrar vörur eru lyf og snyrtivörur. Þessi fyrirtæki eru að leita að umhverfisvænni leiðum til að flytja vörur.

Vela og ráðgjafafyrirtækið Carbone 4 gerðu rannsókn. Rannsóknin sýndi að sigling yfir Atlantshafið með þessu skipi mengar miklu minna. Hún mengar 96% minna en venjulegt gámaskip. Og hún mengar 99% minna en flugvél.

Þríbytnan gæti truflað dýralíf minna en venjuleg skip.

Vélknúin flutningaskip geta valdið hávaða yfir 190 desíbelum (hærra en þota í flugtaki).

Hávaði truflar sjávardýrin.

Alþjóðadýraverndunarsjóðnum.

Með því að nota segl sagði Vela að

hávaði neðansjávar verði nánast enginn,

þar sem farið notar aðeins hjálparknúning við hægfara stjórntök í höfn til að uppfylla öryggiskröfur.

Viðskiptavinir vilja ekki lengur velja á milli hraða, áreiðanleika og sjálfbærni.

Þeir vilja allt þrennt í einu,

sagði Pierre-Arnaud Vallon, forstjóri og meðstofnandi.

Vela er ekki hraðskreiðara en venjuleg flutningaskip. Samt er afhendingartíminn stuttur. Það er vegna þess að fyrirtækið hugsar um allt flutningaferlið.

Michael Fernandez-Ferri er framkvæmdastjóri og einn af stofnendum fyrirtækisins. Hann segir að þríbytnan sigli beint frá Bandaríkjunum til Frakklands. Svo sigli hún beint til baka.

Þríbytnan stoppar ekki í mörgum höfnum til að fylla sig. Það er ólíkt mörgum öðrum skipum sem sigla austur.

Hér sést gámaskip sigla frá Port Jersey-gámastöðinni. Manhattan er í bakgrunni. Myndin er tekin í júlí 2025.

Skipið ber um 100 sinnum minna en venjulegt gámaskip. Þess vegna tekur styttri tíma að hlaða skipið og losa það, ætti hann við, og stærð þess gerir því kleift að komast inn í minni hafnarstöðvar þar sem minni umferð er og styttri biðtími við bryggju.

Fernandez-Ferri segir að skipið muni komast á réttum tíma. Það eru tvær ástæður fyrir því.

Ein ástæða er að skipið er hannað fyrir alls konar veður. Það getur siglt í litlum vindi og líka í mjög miklum vindi.

Hin ástæðan er að við höfum upplýsingar um vind á Norður-Atlantshafi. Margar af þessum upplýsingum koma frá kappsiglingum á úthafinu.

Þegar allt er tekið með í reikninginn segist Vela geta lestað, siglt yfir Atlantshafið og losað á 15 dögum. Fernandez-Ferri hélt því fram að í samanburði við hefðbundna sjóflutninga

Við erum 2 sinnum fljótari á leiðinni vestur til Bandaríkjanna. Við erum allt að 4 sinnum fljótari á leiðinni austur.

Vela flytur vörur með skipum. Það tekur einni viku lengri tíma en að flytja vörur með flugvél.

Kolefnislosun flutninga

Sjóflutningar hafa reynst einn erfiðasti flutningsmáti til að kolefnislosa.

Skip menga mikið. Skip losa gróðurhúsalofttegundir út í loftið. Gróðurhúsalofttegundir eru lofttegundir sem hita jörðina. Skip bera ábyrgð á 3% af allri losun í heiminum. Alþjóðasiglingamálastofnuninni (IMO), að mestu leyti vegna þess hve mikið hann reiðir sig á jarðefnaeldsneyti.

Aðildarríki IMO samþykktu árið 2023 að skipaiðnaðurinn myndi ná hreinni núlllosun um árið 2050.

Sameinuðu þjóðirnar styðja stofnunina. Stofnunin á erfitt með að framkvæma áætlun sína.

Í október var kosið um nýjar reglur um eldsneyti. Það var líka kosið um nýjan kolefnisskatt. Kolefnisskattur er gjald sem fólk borgar til að minnka mengun. Peningarnir úr skattinum áttu að fara í aðgerðir fyrir loftslagið. – seinkað um 12 mánuði eftir herferð Bandaríkjanna, eftir að Donald Trump forseti kallaði tillöguna

svikaskatt.

Hér er gámaskip í höfninni í Qingdao í Kína. Myndin er tekin 4. febrúar 2026.

Það er erfitt að skipta yfir í hreina orku fyrir skip. Það þarf að breyta skipunum. Það þarf líka að breyta höfnum og öðru sem tengist flutningum á sjó. Þetta er erfitt, jafnvel þótt stjórnmálamenn og fyrirtæki vilji það.

Það er erfitt að minnka mengun frá skipum. Það er vegna þess að:

Reglur og innviðir eru mismunandi eftir löndum.

Það er ekki nóg til af umhverfisvænu eldsneyti.

Það er dýrt.

Við vitum ekki hvort ný tækni er örugg.

sagði Mayank Agarwal, aðalsérfræðingur í sjóflutningagögnum hjá S&P Global.

En Agarwal sagði að hagkvæmnisráðstafanir, grænir eldsneytis-siglingaleiðir Það eru ákveðnar leiðir sem skip geta siglt. Á þessum leiðum er auðveldara að fá hreinna eldsneyti. Það er líka annar ávinningur. Það eru líka til tvinnskip sem nota vindorku.

getur strax minnkað losun. Það getur líka minnkað þörf fyrir jarðefnaeldsneyti í framtíðinni.

Mörg dæmi um vindknúin tvinnskip eru þegar til.

Bandaríska skipafélagið Cargill lét smíða skipið Pyxis Ocean,Það á að minnka losun um 30 prósent. Það er gert með tveimur stórum seglum úr stáli. Seglin eru 37 metra há og eru sett á skipið eftir á.

Einnig hefur verið stungið upp á risastórum flugdrekum; Seawing frá K Line Þetta er flugdreki sem er 1.000 fermetrar að stærð. Flugdrekinn getur minnkað mengun frá flutningaskipum. Fyrirtækið segir að mengunin geti minnkað um 20%.

50 tonna burðargeta

Vela er franskt fyrirtæki. Það er ekki eina franska fyrirtækið sem býr til flutningaskip. Þessi flutningaskip nota bara vindinn til að sigla.

Grand de Sail Logistics Fyrirtækið býður upp á siglingu með vörur. Siglingin tekur 18 daga. Siglt er á milli Saint-Malo í Frakklandi og New York í Bandaríkjunum. Siglt er á flutningaskipi með seglum. Skipið getur borið 50 tonn af vörum.

Og í Bretlandi starfar Shipped by Sail Fyrirtækið flytur inn vörur sem eru framleiddar á góðan hátt. Það flytur inn lítið magn í einu. Dæmi um vörur eru kaffi frá Kólumbíu og ólífuolía frá Portúgal.

Agarwal varaði við því að

Sum flutningaskip nota bara segl. Þessi skip gætu hentað vel til að flytja vörur meðfram ströndinni. Þau gætu líka hentað til að flytja lítið magn af vörum eða þegar flutningurinn tekur langan tíma. En þessi skip munu ekki koma í staðinn fyrir venjuleg gámaskip. Gámaskip flytja vörur yfir stór höf.

Flutningaskipið Vectis Progress hefur fengið nýtt segl. Seglið heitir AirWing. Þetta er tilraunasegl.

Stífi vængurinn, sem er hannaður af GT Wings, er gerður til að hámarka knýjun og spara eldsneyti.

Það er verið að prófa fleiri tegundir af svona skipum.

Fanny Devaux vinnur hjá umhverfisverndarsamtökunum T&E. Hún er aðstoðarframkvæmdastjóri siglingamála. Hún er sammála Agarwal. Hún segir að flutningaskip sem nota bara vind séu

sérhæfð

lausn, þótt hún segði að

Það er gott og nauðsynlegt að reyna að minnka losun frá skipum. Það er vegna þess að loftslagsbreytingar eru stórt vandamál.

Það er ekki bara tæknin sem skiptir máli. Menningin skiptir líka máli. Fólk sem vinnur við siglingar þarf að breyta því hvernig aðrir sjá það.

sagði Devaux.

Vindur, segl og tvinnknúningur geta breytt því hvernig við hugsum um siglingar. Tvinnknúningur er þegar skip nota bæði venjulega vél og rafmagnsvél.

Í dag eru siglingar oft þungaiðnaður. Þungaiðnaður mengar mikið.

Í framtíðinni geta siglingar orðið nýstárlegar og góðar fyrir umhverfið. Þær geta orðið samgöngur sem allir sjá.

Fernandez-Ferri lagði áherslu á að frekar en að keppa við sjóflutninga líti Vela á sig sem sjálfbærari valkost við flugfrakt fyrir vörur sem eru ekki mjög tímanæmar.

Í dag nota viðskiptavinir okkar flugfrakt,

sagði Fernandez-Ferri,

vegna þess að þeir eru með verðmætar vörur sem þeir gætu ekki hugsað sér að væru í gámastöðvum af öryggis- og heilleikaástæðum, þar á meðal hættu á skemmdum.

Hann sagði:

Vela er þegar búið að gera samning við Takeda. Takeda er stórt lyfjafyrirtæki í Japan. Vela leitar nú að fleiri viðskiptavinum. Það eru fyrirtæki sem selja:

lyf

dýrar snyrtivörur

tísku

mat og drykk

Fyrsta skipið verður tilbúið í haust. Það er smíðað á Filippseyjum. Svo verður skipið flutt til Frakklands. Fyrsta ferð skipsins verður í janúar 2027. Þá siglir það yfir Atlantshafið.

Ef fyrsta skip fyrirtækisins og stækkunaráætlanir ganga eftir vonast það til að eiga fimm skip í lok árs 2028, sem geta flutt 48.000 tonn á ári — sem jafngildir 343 Boeing 747-8F flutningaflugvélum. Það er dropi í hafið miðað við stærsta flutningaskip heims, MSC Irina, sem hefur burðargetu — tala sem nær yfir farm, áhöfn, eldsneyti, kjölfestu og vistir — upp á yfir 240.000 tonn.

Nýjar aðferðir eru nauðsynlegar á ólgutímum,

sagði forstjóri Vela.

Í marga áratugi höfum við reynt að gera flutninga ódýrari og hraðari. Við héldum að jarðefnaeldsneyti yrði alltaf ódýrt og auðvelt að fá. En það er ekki lengur rétt.

sagði Vallon.

Það er mikil pressa á okkur vegna loftslagsbreytinga. Það er líka spenna á milli landa í heiminum og við vitum ekki alltaf hvort við fáum nóg af orku. Allt þetta gerir kerfið okkar mjög viðkvæmt.

Við viljum að viðskipti á milli landa verði sterkari, sveigjanlegri og sjálfbærari. Við viljum samt að þau skili jafn miklum árangri og áður.

bætti hann við.

Tengd grein!

---

Heimild: Skrifað af Tom Page og gefið út 12. febrúar 2026. CNN, Climate Solutions

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)