9,5 senimetra löngu skordýri bjargað frá útrýmingu
Þyngsta padda í heimi er komið aftur
Wētāpunga er stór pöddutegund. Hún var næstum útdauð. Náttúruverndarfólk bjargaði henni. Fullorðin kvenkyns Wētāpunga getur verið jafn þung og mús. Hún getur orðið næstum 10 sentímetrar á lengd. Þessar stóru skordýr bjuggu áður á Norðurey á Nýja-Sjálandi en þær dóu næstum út. Það var vegna þess að nýjar dýrategundir komu til landsins og átu þær. Heimili þeirra voru líka eyðilögð.
En nú er verið að rækta pöddurnar. Þess vegna fjölgar þeim aftur í náttúrunni.
Síðustu 15 ár hafa vísindamenn ræktað pöddurnar. Þeir hafa sleppt 11.000 pöddum á tíu sérstökum stöðum á Nýja-Sjálandi.
Á tveimur af þessum stöðum hefur verið fylgst með pöddunum. Þar geta þær fjölgað sér sjálfar. Nú er fjórða kynslóðin komin þar.
Áður var Wētāpunga í hættu á að deyja út. Nú er hún ekki lengur í hættu. Henni er að fjölga.
Dr. Chris Green er vísindamaður. Hann segir:
Framtíðin fyrir Wētāpunga er góð.
Wētāpunga borðar plöntur. Hún er næturdýr. Hún er ein af mörgum sérstökum dýrategundum á Nýja-Sjálandi.
Kettir, rottur og önnur dýr komu til Nýja-Sjálands. Þessi dýr átu Wētāpunga. Þess vegna fækkaði pöddunum mikið. Heimili þeirra skertust mikið líka.
Þetta stóra skordýr var næstum dáið út en fólk sem verndar náttúruna bjargaði því Nú eru miklu fleiri Wētāpungar til
Fyrir um 30 árum var sagt að þær væru í hættu á að deyja út. Nú eru þær taldar útdauðar á meginlandi Nýja-Sjálands.
Þær sem lifðu af bjuggu bara á einni lítilli eyju. Þar voru mjög fáar pöddur sem gátu eignast unga.
Rottum var eytt á eyjunni. Þá fór pöddunum að fjölga hægt. Árið 2005 voru þær 78. Árið 2009 voru þær 172. En náttúruverndarfólk var hrætt um að það væri ekki nóg.
Árið 2008 söfnuðu vísindamenn 6 pöddum. Þeir fóru með þær í dýragarð og dýramiðstöð.
Þar byrjuðu vísindamennirnir að rækta pöddurnar. Þetta var í fyrsta skipti sem þær voru ræktaðar utan síns venjulega heimilis.
Vísindamennirnir urðu betri í að rækta þær. Þeim tókst að rækta þúsundir af Wētāpungaungum.
Ungu pöddurnar eru aldar upp saman í búrum. Þegar þær eru nógu stórar eru þær settar í sér búr. Svo er þeim sleppt út í náttúruna.
Þær fá sérstakan mat. Maturinn er grænmeti, lauf og fiskiflögur. Fiskiflögurnar gefa þeim prótín.
Prótínið er mjög mikilvægt fyrir ungu pöddurnar. Þetta er eitt af því sem vísindamennirnir lærðu.
Nú hefur pöddunum verið sleppt 45 sinnum. Það var gert á 8 eyjum þar sem engin rándýr eru. Það var líka gert á tveimur svæðum sem eru girt af.
Náttúruverndarfólk veit að vinnan skilar árangri. Það er vegna þess að það fylgist vel með pöddunum.
Á tveimur eyjum hafa fæðst að minnsta kosti fjórar kynslóðir af Wētāpungum. Það sýnir að pöddurnar geta búið þar til frambúðar.
Vísindamenn hafa líka séð að á öðrum eyjum gengur vel.
Sérfræðingar vona að þeir geti notað sömu aðferðir. Þeir vilja nota þær til að bjarga öðrum dýrum í hættu á Nýja-Sjálandi.
Skrifað var um þetta í tímaritinu New Zealand Journal of Zoology.
Dr. Green segir: Það eru fleiri dýr í hættu sem gætu þurft svipaða hjálp, til dæmis sumar tegundir af bjöllum.
Heimild: Eftir Wiliam Hunter, yfirfréttamann á sviði vísinda og tækni. Birt: 6. október 2026. Daily Mail
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)
