Hiti miskunar engum í Vestur-Evrópu og ár gufa upp í video

Hiti og ár hverfa

Eftir Jada Bas, fréttaritara. Birt: 9. júlí 2026

Loire er lengsta áin í Frakklandi sem er núna næstum þurr vegna þess að það hefur verið mikill hiti í Vestur-Evrópu.

Það hefur aldrei verið jafn mikill hiti í Evrópu og núna og eru miklir þurrkar í Frakklandi. Myndir sýna að áin er alveg þurr á sumum stöðum.

Áin er 1006 kílómetra löng. Hún lítur núna út eins og eyðimörk. Það eru bara litlir pollar eftir.

Það er mjög mikill hiti í Frakklandi. Vegna hitans er áin Doubs orðin þurr. Áin er í sveitarfélaginu Maisons-du-Bois-Lièvremont.

Hiti hefur neytt skóla í lokun. Það er líka rafmagnslaust hjá mörgum. Meira en 2.000 manns hafa dáið út af hitanum.

Vatnsbirgðir eru að klárast. Það er lítið vatn í krananum hjá mörgum. Þetta er kallað neyðarástand.

Fólk hefur verið beðið um að nota minna vatn með því að:

• vökva ekki plöntur
• þvo ekki bíla
• fylla ekki sundlaugar

Júní var mjög heitur mánuður um allan heim. Þetta var næstheitasti júní sem hefur mælst. Hiti Sjávar hefur aldrei verið meiri í júní. Þetta segir Loftslagsþjónusta Evrópusambandsins, Copernicus.

Hiti 3 gráðum hærri!

Hiti í Vestur-Evrópu var mikill í síðasta mánuði eða meðalhitinn var 20,7 gráður. Það er meira en 3 gráðum heitara en venjulega í júní.

Heitasti dagur í Frakklandi var mældur fyrir næstum 80 árum. Þann 24. júní varð enn heitara. Hiti fór upp í 44,3 gráður í bænum Pissos. Þess vegna var gefin út rauð hitaviðvörun fyrir allt landið.

Á sama tíma voru miklir skógareldar í Suður-Frakklandi. Eitrað ský fór yfir Grikkland. Viðvörun var gefin út á Spáni. Búist er við að hiti í Evrópu fari yfir 40 gráður.

Mörg hundruð slökkviliðsmenn börðust við elda. Eldarnir hafa eyðilagt meira en 19.000 hektara af landi. Þetta hefur gerst í Portúgal, á Spáni, í Frakklandi og Grikklandi.

700 slökkviliðsmenn

Í Frakklandi börðust 700 slökkviliðsmenn við risastóran eld. Þeir notuðu slökkvistarfsflugvélar til að hjálpa sér. Eldurinn var á svæði þar sem erfitt var að komast að. Yfir 10.000 manns þurftu að fara frá heimilum sínum.

Af hverju er svona heitt? Heitt loft er fast yfir svæðinu í marga daga. Þess vegna verður alltaf heitara og heitara. Vísindamenn segja að hlýnun jarðar geri þetta verra.

Vindur, mikill hiti og þurrt loft gerðu eldinn verri. Eldurinn varð næstum 3 sinnum stærri á stuttum tíma. Einn slökkviliðsmaður og einn annar maður slösuðust.

Eric Belgioino er ofursti í franska slökkviliðinu. Hann segir:

Loftslagsbreytingar eru komnar. Við erum að sjá afleiðingarnar. Og það er bara byrjunin á júlí.

Hann bað fólk um að vera varkárt til að koma í veg fyrir elda.

Hann sagði líka:

Þetta verður langur tími fyrir þá sem berjast við eldana. Þið verðið að hjálpa okkur.

Það hefur verið þrisvar sinnum mikill hiti í bylgjum í Vestur-Evrópu á þremur mánuðum. Nú er enn ein hitabylgjan á Spáni og í Portúgal.

Samantha Burgess vinnur hjá veðurstofu í Evrópu. Hún segir:

Júní 2026 sýndi okkur hversu alvarlegar loftslagsbreytingarnar eru.

Hún segir líka:

Afleiðingin er að bylgjur af hita verða sterkari. Sjórinn er alltaf heitur. Þetta er vaxandi hætta fyrir fólk, náttúru og byggingar í Evrópu og um allan heim

Evrópa þurfti að þola mikinn hita í Evrópu í júní. Yfirvöld í Frakklandi, Belgíu, Spáni og Hollandi sögðu að hiti hefði drepið fleiri en 4.700 manns og að 4.700 manns hefðu dáið vegna hitans. Líklega dóu enn fleiri í öðrum löndum. Hiti olli líka eldum í skógum og á ökrum. Þetta gerðist í Frakklandi, á Spáni og í Portúgal. Hiti jók líka þurrka.

Heildarhitnun jarðar 1,4 stig á Celsius

Fólk brennir kolum, olíu og gasi og af þeim sökum losna gróðurhúsalofttegundir út í andrúmsloftið. Hiti á jörðin hefur hækkað um næstum 1,4 gráður. Þetta er miðað við tímann áður en verksmiðjur komu til sögunnar á 19. öld segir Alþjóðaveðurfræðistofnunin.

Jörðin er orðin heitari. Þess vegna getur hiti orðið enn meiri þegar það koma hitabylgjur.

Joeri Rogelj er vísindamaður sem rannsakar loftslagið. Hann vinnur við Imperial College í London. Joeri segir:

Það er einfalt að skilja tengslin milli hitabylgna og hlýnunar jarðar. Jörðin er heitari. Þess vegna koma fleiri bylgjur af hita. Og þær verða verri.

Hiti er líka mikill vegna þess að heitt loft kemur frá Sahara-eyðimörkinni. Þetta heita loft fer norður yfir Evrópu. Það gerist vegna veðurkerfis sem heitir afríski hæðin.

Veðurfræðingar segja að þetta veðurkerfi búi til hitahvolf sem er eins og lok. Helst hiti loftinu yfir Evrópu. Þess vegna verður heitara með hverjum deginum.

Þessi hvolfhiti frá Sahara veldur vandræðum í mörgum löndum í Evrópu, til dæmis í Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Ítalíu og á Spáni. Á Spáni dóu að minnsta kosti 212 manns á 3 dögum.

Stofnun sem heitir C3S fylgist með veðrinu. Hún segir að fleira hafi valdið því að hiti reis í sjó í júní, til dæmis veðurfyrirbæri sem heitir El Niño í Kyrrahafinu.

Hiti er í mælingargögnum aftur til 1940 hjá C3S.

Hitabylgjur í Evrópu: Hversu slæmar verða þær?

---

Heimild: Jada Bas, Daily Mail

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)