Hafís á norðurskautinu í september 15% minni segja gervihnattargögn
Frávik í útbreiðslu hafís á norðurslóðum í september 2025
Myndin sýnir breytingar á hafís á norðurslóðum. Hún sýnir hversu mikill ísinn var í september á hverju ári frá 1979 til 2025.
Í september er minnstur hafís á norðurslóðum á hverju ári. Í september 2025 var hafísinn 5,2 milljónir ferkílómetra. Það er um 12% minna en venjulega.
Mælingar á hafís með gervihnöttum hófust fyrir 47 árum. Ísinn í september 2025 var sá 13. minnsti sem hefur mælst. Minnstur var ísinn árin 2012 og 2020. Þá var ísinn miklu minni en venjulega. 2007 varð mikil breyting. Eftir það ár varð hafísinn í september alltaf miklu minni. Samt hefur ísinn ekki minnkað jafnt og þétt síðan þá.
Hversu mikill hafís er á norðurslóðum? Þetta er mælt á hverjum degi frá október 1978 til 1. október 2025. Myndin sýnir:
- 2025 með dökkblárri línu.
- 2024 með grænblárri línu.
- 2012 með laxableikri línu. Árið 2012 var minnsti hafís sem hefur mælst.
Það vantar upplýsingar fyrir dagana 12. til 17. september 2024. Það er vegna þess að það vantaði gögn úr gervihnöttum.
Hafísinn á norðurslóðum var minnstur þann 7. september 2025. Þá var hann 5,07 milljónir ferkílómetra. Þetta er 14. minnsti hafís sem hefur verið mældur með gervihnöttum.
Hafísinn var minnstur 5 dögum fyrr en venjulega. Venjulega er miðað við árin 1991 til 2020. Hafísinn var svipaður í um viku. Svo byrjaði hann að stækka aftur.
Frá miðjum júní til byrjunar ágúst var hafísinn svipaður og árið 2012. Árið 2012 var metár. Þá var minnsti hafís sem hefur mælst.
Seinni partinn í ágúst minnkaði hafísinn hægar en árið 2012. Það var svipað og venjulega á árunum 1991 til 2020.
Vinstri mynd: Hversu þéttur hafísinn var að meðaltali á norðurslóðum í september 2025. Hvíta línan sýnir hvar ísjaðarinn var venjulega í september á árunum 1991 til 2020. Hægri mynd: Hversu mikið meiri eða minni ís var í september 2025, samanborið við meðaltal fyrir september á árunum 1991 til 2020.
Í september 2025 var minni hafís en venjulega á tveimur stöðum í Norður-Íshafinu. Þessir staðir eru:
– Svæðið frá norðurhluta Grænlandshafs til norðurhluta Karíbahafs. Minnstur ís var norður af Svalbarða og Frans Jósefslandi.
– Í Beaufort-hafi.
Á öðrum stað var meiri ís en venjulega. Það var norður af Austur-Síberíuhafi og Laptevhafi.
Myndin sýnir breytingar á hafís á Suðurskautslandinu. Hún sýnir breytingar í september á hverju ári frá 1979 til 2025.
Á Norðurskautinu var minnstur hafís í september. Á sama tíma var mestur hafís á Suðurskautslandinu. Þetta gerist á hverju ári.
Í september 2025 var hafísinn á Suðurskautslandinu 18,1 milljón ferkílómetrar. Það er minna en venjulega. Það er 4,7% minna en meðaltalið fyrir árin 1991 til 2020.
Þetta er fjórða minnsta útbreiðsla sem hefur mælst í september. Hafísinn var næstum jafn lítill og árið 1986. Árið 1986 var þriðja minnsta útbreiðslan.
Hafísinn var samt meiri í september 2025 en árin 2023 og 2024. Árin 2023 og 2024 var langminnstur hafís.
Myndin sýnir hversu mikið af sjónum er frosinn við Suðurskautslandið. Myndin sýnir tímabilið frá október 1978 til 1. október 2025.
- Dökkbláa línan sýnir 2025.
- Grænbláa línan sýnir 2024.
- Laxableika línan sýnir 2023.
Það vantar upplýsingar fyrir dagana 12. til 17. september 2024. Það er vegna þess að gervihnettir sendu ekki gögn þá daga.
Hafísinn við Suðurskautslandið var mestur þann 13. september 2025. Þá var hann 18,28 milljónir ferkílómetra. Þetta er þriðja minnsta úbreiðsla sem hefur mælst með gervihnöttum. Minnst var 2023. Næstminnst var 2024.
Hafísinn varð mestur 7 dögum fyrr en venjulega 2025. Venjulega er miðað við árin 1991 til 2020.
Undanfarin ár hefur hafísinn verið mestur á mismunandi dögum. Árin 2022 og 2023 var það um svipað leyti og 2025 en árin 2019, 2021 og 2024 var það meira en 2 vikum seinna.
Myndin til vinstri sýnir hversu þéttur hafísinn var að meðaltali á Suðurskautslandinu í september 2025. Hvíta línan sýnir hversu mikið af ís var að meðaltali í september á árunum 1991 til 2020. Myndin til hægri sýnir hversu mikið meiri eða minni ís var í september 2025. Það er miðað við meðaltal fyrir september á árunum 1991 til 2020.
Í september 2025 var minnstur ís á tveimur stöðum. Það var norðan við Bellingshausenhaf og á svæðinu við Indlandshaf. Á öðrum stöðum var svipað mikið af ís og venjulega. Stundum var meiri ís en venjulega.
* * *
Viltu vita meira um gögnin? Þú getur lesið meira á síðunni
Um gögnin og greininguna (About the data and analysis).
Þar getur þú lesið um hvernig gögnin eru búin til og hvort þau séu örugg.
Viltu vita meira um hafísinn? Þú getur lesið meira á síðunni um hafísvísinn. (sea ice indicator page) Þar getur þú lesið um hvernig ísinn hefur breyst á norðurskautinu og Suðurskautslandinu.
Heimild: climate.copernicus.eu
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)
