Nepflóðið bein afleiðing loftslagsbreytinga segja vísindamenn
Video af atburðinum neðst í greininni frá Daily Mail og You Tube fyrst
Vísindamenn frá World Weather Attribution segja loftslagsbreytingar valda flóðið í Nepal. Þær valda því að sífrosið land og ís þiðnar og jöklar þynnast. Breytingum á loftslagi er um að kenna að hafa valdið hruni.
Vísindamenn hafa áhyggjur. Þeir segja að þetta gæti verið bara byrjunin. Það er vegna þess að hitastig í heiminum heldur áfram að hækka.
Video/myndband síðan 29. ágúst 2026 um aðdragandan og rannsókn hvers vegna skyndiflóðið startaði
Texti með videoinu/myndbandinu
Vísindamenn hafa lengi varað við því að loftslagsbreytingar valdi því að jöklar bráðni með ógnarhraða. Hrun jökulsins í Nepal vekur nú áhyggjur af sífellt óstöðugri ísmyndun um allan heim. Eric Sorensen greinir frá því hvernig hamfarirnar áttu sér stað og hvernig önnur svæði gætu verið í hættu.
Frederick Otto er prófessor í loftslagsvísindum. Hún segir:
Við þurfum að hætta að nota jarðefnaeldsneyti. Jarðefnaeldsneyti er til dæmis olía og kol. Ef við gerum það ekki hratt munum við sjá fleiri svona stórslys.
Ekki bara einn atburður
Vísindamennirnir rannsökuðu áhrif loftslagsbreytinga á hamfarirnar. Þeir segja að þetta hafi ekki verið bara einn atburður. Þetta var flókið vandamál með margar orsakir.
Ein orsökin er að jökullinn þynntist. Það er vegna þess að það hefur verið hlýtt í andrúmsloftinu í mörg ár.
Vegna þessarar þynningar hækkaði frostmarkið í Himalajafjöllum. Frostmarkið hækkaði um 100 metra á 10 ára fresti.
Þess vegna þiðnaði ís og sífreri djúpt í berginu. Þetta gerði fjallshlíðarnar veikari.
Vísindamennirnir segja líka að jarðskjálfti gæti hafa hjálpað til. Stór jarðskjálfti varð 2015. Hann gæti hafa gert hlíðina enn veikari.
Vísindamennirnir skoðuðu hitastigið þegar hamfarirnar urðu. Þeir komust að því að júlí og ágúst voru heitustu mánuðir sem mælst hafa.
Það snjóaði líka mikið í október og nóvember á síðasta ári. Þess vegna var mikið af vatni á svæðinu áður en hamfarirnar urðu.
Walter Immerzeel er prófessor og sérfræðingur í vatni í fjöllum. Hann segir:
Við sjáum stórar breytingar í Himalajafjöllum. Þessar breytingar ganga ekki til baka.
Frostlínan er að færast ofar í fjöllinn
Walter segir líka:
Loftslagsbreytingar hækka frostmarkið. Það gerist vegna þess að við brennum jarðefnaeldsneyti. Þess vegna þiðnar sífreri og berg. Það er heitara lengur en áður.
Walter segir að þegar sífreri bráðnar og jöklar minnka verði fjallshlíðar veikari. Þá geti orðið skelfilegar hamfarir.
Vísindamennirnir hafa áhyggjur. Þeir segja að við gætum séð svona atburði aftur fljótlega. Það er jafnvel þótt við gerum eitthvað núna.
Það er vegna þess að jöklar og sífreri bregðast seint við hlýnun. Hlýnun sem er þegar orðin mun hafa áhrif í mörg ár.
Manjeet Dhakal er forstjóri Climate Analytics í Suður-Asíu. Hann segir: Þessar hamfarir eru of stórar fyrir Nepal. Það skiptir máli að halda hitastigi niðri.
Manjeet segir að vísindin sýni að við þurfum að gera margt strax:
- Draga úr losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum.
- Fjárfesta meira í að skilja hættur í fjöllum.
- Fylgjast betur með og vara fólk við fyrr.
- Byggja upp samfélög sem þola loftslagsbreytingar.
- Ríkar þjóðir þurfa að hjálpa löndum eins og Nepal með peningum.
Sérfræðingar segja að loftslagsbreytingar hafi áhrif
Sérfræðingar frá World Weather Attribution segja að loftslagsbreytingar hafi áhrif. Þær valda því að sífreri þiðnar og jöklar þynnast. Sífreri er land sem er alltaf frosið. Þetta hafði líklega áhrif á hrunið.
Vísindamenn hafa áhyggjur. Þeir segja að þetta gæti verið bara byrjunin. Það er vegna þess að hitastig í heiminum heldur áfram að hækka.
Friederike Otto er prófessor í loftslagsvísindum. Hún segir:
Við þurfum að hætta að nota jarðefnaeldsneyti. Jarðefnaeldsneyti er til dæmis olía og kol. Ef við gerum það ekki hratt munum við sjá fleiri svona stórslys.
Vísindamennirnir rannsökuðu áhrif loftslagsbreytinga á hamfarirnar. Þeir segja að þetta hafi ekki verið bara einn atburður. Þetta var flókið vandamál með margar orsakir.
Ein orsökin er að jökullinn þynntist. Það er vegna þess að það hefur verið hlýtt í andrúmsloftinu í mörg ár.
Vegna þessarar þynningar hækkaði frostmarkið í Himalajafjöllum. Frostmarkið hækkaði um 100 metra á 10 ára fresti.
Þess vegna þiðnaði ís og sífreri djúpt í berginu. Þetta gerði fjallshlíðarnar veikari.
Vísindamennirnir segja líka að jarðskjálfti gæti hafa hjálpað til. Stór jarðskjálfti varð árið 2015. Hann gæti hafa gert hlíðina enn veikari.
Vísindamennirnir skoðuðu hitastigið þegar hamfarirnar urðu. Þeir komust að því að júlí og ágúst voru heitustu mánuðir sem mælst hafa.
Það snjóaði líka mikið í október og nóvember á síðasta ári. Þess vegna var mikið af vatni á svæðinu áður en hamfarirnar urðu.
Stórar breytingar í Himalajafjöllum
Walter Immerzeel er prófessor og sérfræðingur í vatni í fjöllum. Hann segir: Við sjáum stórar breytingar í Himalajafjöllum. Þessar breytingar ganga ekki til baka.
Walter segir líka:
Loftslagsbreytingar hækka frostmarkshæðina í fjöllunum. Það gerist vegna þess að við brennum jarðefnaeldsneyti. Þess vegna þiðnar sífreri og berg. Það er heitara lengur en áður.
Walter segir að þegar sífreri bráðnar og jöklar minnka verði fjallshlíðar veikari. Þá geti orðið skelfilegar hamfarir.
Vísindamennirnir hafa áhyggjur. Þeir segja að við gætum séð svona atburði aftur fljótlega. Það er jafnvel þótt við gerum eitthvað núna.
Það er vegna þess að jöklar og sífreri bregðast seint við hlýnun. Hlýnun sem er þegar orðin mun hafa áhrif í mörg ár.
Manjeet Dhakal er forstjóri Climate Analytics í Suður-Asíu. Hann segir: Þessar hamfarir eru of stórar fyrir Nepal. Það skiptir máli að halda hitastigi niðri.
Hvað skal gera!
Manjeet segir að vísindin sýni að við þurfum að gera margt strax:
- Draga úr losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum.
- Fjárfesta meira í að skilja hættur í fjöllum.
- Fylgjast betur með og vara fólk við fyrr.
- Byggja upp samfélög sem þola loftslagsbreytingar.
- Ríkar þjóðir þurfa að hjálpa löndum eins og Nepal með peningum.
Heimild: Eftir Shivali Best, ritstjóra Vísinda og tækni Birt: 17. september 2026. Daily Mail
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)