Video: Bretland á ekki nóg kælivatn fyrir ný gagnaver
Fyrirtæki segja:
Stjórnvöld taka ekki áætlanir um gagnaver alvarlega. Þess vegna er framtíð um AI gölluð.
Bretland býr ekki yfir nógu vatni til kælingar á nýjum gagnageymslum.
Tölvugagnaver nota mikið kælivökva. Verin nota líka mikið rafmagn og kælivatn þarf til að búa til rafmagn.
Video. Umfjöllun Sky News um hverning vatnskælingin er í raun og svo er óvissan með AI!
Hversu mikið vatn nota gagnaver? Rowland Manthorpe er fréttamaður hjá Sky News. Hann heimsótti gagnaver í London sem á ekki að nota vatn. Rowland komst að því að gagnaver í Bretlandi nota mikið vatn. Málið er flókið.
Rowland notar tölur frá Umhverfisstofnun Bretlands og fleirum. Hann ber saman vatnsnotkun gagnavera við aðra staði sem nota vatn. Hann skoðar líka hvað gerist þegar við notum gervigreind meira. Gervigreind þarf mikið vatn.
*Leiðrétting: Á mínútu 2:34 er línurit. Það er vitlaust merkt. Þar á að standa „vatnsnotkun utan heimila í Englandi árið 2025 (milljónir rúmmetra á ári)“. Það á ekki að standa „neysla á drykkjarvatni“. Útgefið á You Tube 4. jún. 2026
Water UK
Water UK eru samtök vatnsfyrirtækja í Bretlandi. Samtökin segja að ríkisstjórnin hafi gert mistök með því að vilja byggja fleiri gagnahlöður fyrir gervigreind en hún hefur ekki hugsað fyrir kælivökvanum.
Samtökin Water UK segja:
Ríkisstjórnin talar aldrei um vatn í áætlunum sínum um AI.
Samtökin sögðu líka annað. Umhverfisstofnun gaf út nýja skýrslu í júní 2025. Skýrslan heitir Landsrammi um vatnsauðlindir. Í skýrslunni var ekki athugað hvað gagnaver þurfa mikið kælivatn.
Það virðist vera gert ráð fyrir því að Bretland muni alltaf hafa nóg vatni. fyrir efnahagslegar þarfir sínar,
sagði í kynningunni.
Ekkert gæti verið fjarri sanni.
Breska þingið gaf út skýrslu í maí. Í skýrslunni stendur að England gæti vantað hreint drykjarvatn í framtíðinni. 2055 gæti vantað 5 milljarða lítra af H2O á hverjum degi.
Water UK segir að verið sé að byggja gagnaver á svæðum þar sem er lítið vatn.
Flest gagnahlöður eru í Suður- og Austur-Englandi, þar sem er lítill kælivatn. Þess vegna er bannað að nota slöngur til að vökva þar. Þetta bann gildir fyrir milljónir manna. Ástæðan er mikill hiti og lítil rigning í langan tíma.
Hagsmunasamtök segja:
Það verður kannski ekki hægt að byggja fleiri tölvugagnaver.
Hagsmunasamtökin segja að það sé mikið álag á vatnskerfinu. Þess vegna þurfi að breyta reglunum. Annars verður kannski ekki hægt að byggja fleiri gagnageymslur á sumum svæðum.
Water UK segir:
Við þurfum meira vatn. Það eru tvær leiðir til þess.
Fyrri leiðin er að taka það úr náttúrunni. Það getur verið slæmt fyrir umhverfið. Seinni leiðin er að byggja upp nýjar vatnsbirgðir. Það getur tekið 15 ár að skipuleggja og byggja stór lón fyrir kæli eða neysluvatn.
Water UK segir líka:
Vatnsveitur hafa lagað marga leka. Það lekur minna vatn úr lögnunum núna. Fyrir 2030 ætla þær að laga lekana enn meira.
Greenpeace
Greenpeace sagði í síðustu viku:
Vatnsveitur sóa miklu vegna þess að lagnirnar leka. Þetta er fimm sinnum meira vökvi en sparast með því að banna fólki að nota garðslöngur.
Flest gagnaver í Bretlandi eru í bæ sem heitir Slough. Fyrirtækið Affinity Water sér um kælivatnið þar. Það er verið að byggja eða plana um 125 ný gagnahlöður á svæðinu. Samt er bannað að nota garðslöngur á stórum hluta svæðisins.
Í maí sagði Affinity Water við þingmenn:
Sum gagnaver vilja fá allt að 3 milljónir lítra af kælivatni á dag. Það er jafn mikið vatn og 3.500 heimili þurfa.
Affinity Water sagði líka:
Reglurnar um neysluvatnsnotkun eru gamlar. Þær miðast við heimili og „normal“ notkun fólks. Reglurnar passa ekki fyrir stór fyrirtæki. Sum fyrirtæki þurfa jafn mikið kælivökva og heill bær.
Umhverfisstofnun setur reglurnar. Vegna þessara reglna verða gagnahlöður að nota drykkjarvatn. Water UK segir að tölvuver á Englandi noti 6,6 milljónir lítra af neysluvatni á hverjum degi. Ríkisstjórnin vill byggja miklu fleiri gagnaver fyrir 2030. Þá gæti notkunin farið upp í 19,8 milljónir lítra á dag.
Jon Chappel er aðstoðarforstjóri Water UK. Jon segir:
Þetta er óásættanlegt. Ríkisstjórnin hefur brugðist.
Núna vantar 220 milljónir lítra af vatni á dag í Englandi. Það er meira en spár sögðu. Water UK segir:
Núna tökum við meiri áhættu á að skaða umhverfið. Það er líka meiri hætta á að takmarka notkun ef það verða þurrkar.
Fólk á Írlandi hefur líka áhyggjur af kælivatnsnotkun gagnavera.
Á Írlandi má ekki nota garðslöngur. Fólk er reitt út í veiturnar og stjórnvöld vegna þess að það sé ekki nógu skýrt hversu mikið kælivatn tölvuverin nota.
Stjórnvöld segja að geymsluhlöður séu mjög mikilvæg fyrir landið. Ef eitthvað kemur fyrir tölvugagnaverin getur það haft slæmar afleiðingar. Það gæti skaðað öryggi landsins og mikilvæga þjónustu.
Heimili mæta afgangi?
Oliver Hayes vinnur hjá samtökum sem heita Global Action Plan. Oliver segir:
Það er ekki skýrt af hverju gagnahlöður eru svona mikilvæg. Vatnsveitur geta kannski ekki takmarkað kælivökvanotkun gagnavera. Það er vegna þess að stjórnvöld segja að þau séu svo mikilvæg.
Þetta gæti verið hættulegt. Það gæti orðið vatnsskortur. Þá gætu gagnahlöður fengið meira en heimili. Oliver segir:
Ég held að tölvugagnahlöður fái forgang. Þessi ver eru oft notuð í tilgangslausa hluti eins og spjallmenni. Samt fá þau forgang þegar kemur að kælingarvatni.
Maður að nafi Chappel segir:
Samtökin Water UK báðu stjórnvöld um að gera lista. Listinn á að sýna hverjir fá vökva fyrst ef það verður skortur. Stjórnvöld eru ekki enn búin að gera þennan notkunarlista.
Chappel segir líka:
Ef listinn kemur ekki þarf samfélagið að semja um lausnir.
Án þessa lista þarf að semja um hver fær neyslu og kælivatn. Það verður erfitt fyrir alla.
Fólk á að nota minna vatn
Í lok júní hófst herferð í Bretlandi sem kostar 75 milljónir punda. Markmiðið er að fá fólk til að nota minna neysluvatn. Fólk í Englandi og Wales notar mjög mikið neysluvatn. Notkunin er ein sú mesta í Evrópu.
Ríkisstjórnin átti að gefa út stefnu um AI í febrúar en því hefur verið seinkað.
Talsmaður ríkisstjórnarinnar segir:
Við verðum að vernda umhverfið og neysluvatnið okkar. Við viljum samt að fyrirtæki vaxi. Við munum skoða hvernig gagnahlöður geta notað minna kælivatn.
Talsmaðurinn segir líka:
Við erum að gera mikið til að tryggja að það sé nóg vatn. Við erum að fjárfesta mikið í nýjum mannvirkjum. Við erum líka að byggja 9 ný uppistöðulón.
Hvað er að gerast í Kanada í gagnaverum og AI áætlunum?
Það á að byggja mörg mjög stór gagnaver í Kanada. Þessi gagnaver eru fyrir gervigreind. Þetta gæti verið gott fyrir peninga og tækni í Kanada.
En margir eru á móti þessum gagnaverum. Nora Young hjá CBC útskýrir þetta. Gagnaverin eru risastór og nota mjög mikið rafmagn. Þetta getur haft slæm áhrif á fólk sem býr nálægt þeim. Útgefið af CBS á You Tube 3. jún. 2026.
Heimild: Höfundur. Pippa Neill umhverfisfréttamaður, The Guardian You Tube. CBS.
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)