Kílómetragjald, af hverju er það ekki fast?
Kílómetragjald!
Ég hef unnið í marga áratugi við ökurita og aðra mæla. Ég hef gert við þá og stillt þá rétt. Þess vegna hef ég mikla reynslu af þessu.
Kílómetragjald á bíla
Ég var ánægður þegarið kílómetragjald var sett á rafmagnsbíla. Þá fór ég að borga pening til ríkisins. Peningurinn er notaður til að halda vegakerfinu góðu.
Ég vonaði samt að gjaldið yrði fast gjald, til dæmis 50 þúsund krónur á ári. En ríkið valdi aðra leið. Sú leið er ólögleg. Ríkið getur líka hækkað gjaldið hvenær sem er. Þess vegna veit enginn hvað hann þarf að borga. Við vitum heldur ekki í hvað peningarnir fara.
Nú á að setja sama gjald á alla bíla sem nota bensín eða dísil. Það er sama vitlausa kerfið notað.
Sýna kílómetrmælar rétt?
Kílómetramælar í bílum sýna oft rangt. Í japönskum bílum sýnir mælirinn oft 7 til 8 prósent of mikið. Ef þú keyrir á 93 kílómetra hraða sýnir mælirinn 100.
Í gömlum Volvo-bílum var skekkjan oft 18 prósent. Ég veit ekki hvernig það er í dag.
Þetta þýðir að fólk borgar of mikið. Fólk borgar fyrir 7 til 18 prósent fleiri kílómetra en það keyrir. Þetta verður mikill peningur þegar allt er talið saman.
Myndir þú sætta þig við að rafmagnsmælirinn þinn væri ekki nákvæmur? Eða heitavatnsmælirinn?
Myndir þú sætta þig við að borga 10 prósentum of mikið fyrir rafmagnið?
Eða ef þú fengir minna bensín fyrir peninginn á einni bensínstöð en annarri?
Það eru lög um mæla!
Það eru lög um mæla. Lögin segja að mælar verði að vera nákvæmir og vottaðir. Vottaður þýðir að það er búið að staðfesta að mælirinn sé réttur.
Nú er hægt að fá búnað í flesta bíla sem getur stoppað kílómetramælinn. Þessi búnaður heitir oft
milage blocker.
Þetta er oft lítill kubbur sem þú setur í bílinn. Þá hættir mælirinn að telja kílómetra.
Það er oft auðvelt að kveikja og slökkva á búnaðinum, til dæmis með því að blikka háu ljósunum fimm sinnum. Þess vegna er hægt að láta mælinn virka þegar bíllinn fer í skoðun.
Það er ekki ólöglegt að nota þennan búnað.
Þú átt bílinn og mælinn. Ríkið hefur ekki vottað mælinn. Þess vegna er ekki hægt að refsa þér fyrir að breyta honum.
Ríkið hefur ekki bannað að fikta í mælinum. Ríkið getur það ekki. Ástæðan er að mælirinn er ekki löggiltur.
Þetta þýðir að eftir nokkur ár verður mikið um svindl. Fólk kaupir bíl á bílasölu. Á mælinum stendur að bíllinn sé keyrður 50 þúsund kílómetra en í raun er hann keyrður 250 þúsund kílómetra. Þá verður erfitt að vita hver svindlaði og hver á að borga.
Ef ég sel bíl get ég alltaf sagt að ég hafi ekki vitað neitt. Ég þarf bara að passa að taka kubbinn úr bílnum áður en ég sel hann. Þá er hægt að kenna fyrri eiganda um. Sá eigandi veit þá heldur ekkert.
Ef ríkið væri að gera þetta rétt myndi ég ekki útskýra hvernig á að svindla. En þetta er ekki gert á réttan hátt.
Ríkið segir að bensín verði ódýrara en olíufélögin segja að bensínið lækki ekki svona mikið. Þess vegna er þetta ekki leiðrétting. Þetta er bara meiri skattur á fólk sem á bíl.
Ég held að það sé ekki hægt að dæma fólk fyrir að borga ekki kílómetragjaldið. Ástæðan er að kerfið er ólöglegt.
Þetta kerfi er ólöglegt. Þess vegna finnst mér að fólk eigi að gera það sem það vill við mælana sína. Það er engin krafa um að þeir sýni rétt.
Höfundur: Guðni Scheving skrifað 21 desember 2025
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)