Fréttatilkynning: Berkeley Earth: 2025 var þriðja hlýjasta árið sem mælst hefur
-og framlengir fordæmalausa hrinu hnattrænnar hlýnunar
Birt 14. janúar 2026 af Berkeley Earth
Berkeley, Kaliforníu – Berkeley Earth, óháð loftslagseftirlitsstofnun með aðsetur í Kaliforníu sem er ekki rekin í hagnaðarskyni, gaf í dag út árlega hitastigsskýrslu sína fyrir árið 2025.
Þar kemur fram að árið 2025 hafi verið þriðja hlýjasta ár á jörðinni síðan 1850 en aðeins árin 2024 og 2023 voru hlýrri.
Í greiningu Berkeley Earth er áætlað að meðalhiti jarðar á heimsvísu árið 2025 verði 1,44 ± 0,09 °C (2,60 ± 0,17 °F) yfir meðaltali áranna 1850–1900, sem er algengt viðmiðunartímabil fyrir iðnbyltinguna.
Síðustu 11 ár (2015–2025) eru hlýjustu 11 árin sem mælst hafa og síðustu 3 árin eru þau 3 hlýjustu.
Í samanburði við nær línulega hlýnun síðustu 50 ára hefur hlýnunarkippurinn sem sást á árunum 2023–2025 verið gríðarlegur og bendir til þess að hlýnun jarðar hafi hraðað.
Hlýnunin sem sást frá 2023 til 2025 sker sig greinilega úr langtímaþróuninni.
Þótt losun gróðurhúsalofttegunda sé enn helsti drifkraftur hlýnunar jarðar bendir umfang þessa nýlega kipps til þess að aðrir þættir hafi magnað upp hlýnunina umfram það sem við myndum búast við af gróðurhúsalofttegundum og náttúrulegum breytileika einum saman,
sagði Robert Rohde, yfirvísindamaður Berkeley Earth.
Mat Berkeley Earth byggir á BEST-HR gagnasafninu (High-Resolution Surface Temperature), sem sameinar 23 milljónir mánaðarlegra meðaltalsmælinga frá 57.685 veðurstöðvum allt aftur til ársins 1750, ásamt um 500 milljónum skyndimælinga á sjávarhita sem safnað er af skipum og baujum.
Helstu niðurstöður frá 2025
- Árið 2025 var þriðja hlýjasta á heimsvísu frá 1850, á eftir 2024 og 2023.
- 9,1% af yfirborði jarðar upplifði staðbundið methlýtt ársmeðaltal árið 2025 (10,6% landsvæða; 8,3% hafsvæða).
- Berkeley Earth áætlar að um 770 milljónir manna (8,5% jarðarbúa) hafi upplifað staðbundið methlýtt ársmeðaltal, þar sem stærstu þéttbýlissvæðin sem urðu fyrir áhrifum voru að mestu í Asíu, þar á meðal um 450 milljónir manna í Kína.
- Ekkert svæði á jörðinni mældi staðbundið metkalt ársmeðaltal árið 2025.
Túlkun á hlýnuninni 2023–2025
Berkeley Earth bendir á að hlýnunarkippurinn á árunum 2023–2025 hafi verið gríðarlegur miðað við nær línulega hlýnun síðustu ~50 ára.
Þetta bendir til þess að nýleg hlýnun kunni að vera sambland af hlýnun af völdum gróðurhúsalofttegunda, náttúrulegum breytileika og öðrum skammtímaþáttum.
Nýlegar greiningar benda á minnkandi lágskýjahulu og breytingar á úðaögnum í andrúmsloftinu sem líklega orsakavalda, einkum minnkun brennisteinsmengunar frá skipum í kjölfar nýrra reglugerða sem tóku gildi árið 2020.
Þær drógu úr endurskinsögnum og juku þar með inngeislun sólar.
Hlýnunaraukningin á árunum 2023 til 2025 bendir til þess að fyrri hlýnunarhraði sé ekki lengur áreiðanlegur mælikvarði á framtíðina og að aðrir þættir hafi skapað skilyrði fyrir hraðari hlýnun, að minnsta kosti til skamms tíma.
Hlýnunaraukningin síðustu þrjú ár undirstrikar hversu hratt loftslagskerfið getur breyst og hversu mikilvægt stöðugt eftirlit er til að skilja þessar breytingar í rauntíma,
sagði Kristen Sissener, framkvæmdastjóri Berkeley Earth.
Áframhaldandi fjárfesting í hágæða, seigum og traustum opnum loftslagsgögnum er lykilatriði til að tryggja að stjórnvöld, iðnaður og nærsamfélög geti brugðist við á grundvelli gagna, ekki ályktana.
Samhengi og horfur ENSO1 fyrir 2026
Ólíkt árunum 2023 og 2024, sem voru El Niño-ár, hófst og endaði árið 2025 með vægu La Niña-fyrirbæri, sem venjulega myndi leiða til lítils háttar kólnunar á meðalhita jarðar, en kólnunaráhrifin voru takmörkuð 2025.
Þegar horft er fram á veginn gerir Berkeley Earth ráð fyrir að árið 2026 verði líklega svipað og 2025 og að líklegasta niðurstaðan sé að það verði um það bil fjórða hlýjasta árið frá 1850, þótt enn sé mögulegt að það verði hlýrra eða kaldara.
Um Berkeley Earth
Berkeley Earth er sjálfstæð 501(c)(3) sjálfseignarstofnun með aðsetur í Kaliforníu, stofnuð árið 2013, sem helgar sig því að efla opin og gagnsæ loftslagsvísindi.
Berkeley Earth er fjármögnuð með góðgerðarstyrkjum, framlögum einstaklinga og samstarfi við fyrirtæki.
Stofnunin býr til leiðandi háupplausnargagnasöfn um hitastig með því að nota háþróaða gagnavísindi og vélanám til að bæta nákvæmni og staðbundna upplausn.
Hún heldur einnig úti opnu safni loftslagsgagna, myndrænna framsetninga og greininga.
Berkeley Earth rekur eina sjálfstæða loftslagsvöktunarkerfi heims sem ekki er rekið af stjórnvöldum og gefur reglulega út mánaðarlegar og árlegar hitastigsskýrslur fyrir vísindamenn, blaðamenn, stefnumótendur og áhættugreinendur um allan heim.
- El Niño og suðursveiflan, einnig þekkt sem ENSO, er reglubundin sveifla (þ.e. á 2–7 ára fresti) í yfirborðshita sjávar (El Niño) og loftþrýstingi í andrúmsloftinu þar yfir (suðursveiflan) á miðbaugssvæði Kyrrahafsins. ↩︎
Heimild: berkeleyearth.org
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)
Tengiliður fyrir fjölmiðla
Kristen Sissener
Framkvæmdastjóri, Berkeley Earth
media@berkeleyearth.org