
Video: Sjávarmál hærra en reiknað var segja vísindamenn
2. Video neðst frá BBC, CNN og NASA: Sjávarmál á uppleið gæti þýtt vandræði og flóð í framtíðinni
Sjávarmál við strandlengjur heimsins er mun hærra en áður var talið, meira en einn metri á sumum svæðum, samkvæmt nýjum rannsóknum.

Loren ElliottReuters
Kannski vanmetum við hættuna og hversu hratt strendur hverfa.
Sjórinn hækkar vegna loftslagsbreytinga sem menn valda. Þetta er mikil hætta fyrir hundruð milljóna manna sem búa nálægt sjó.
Vísindamenn halda að sjórinn muni hækka um 15 sentímetra fyrir árið 2050. Þeir segja að við getum ekki stöðvað það.
En kannski eru útreikningar vísindamanna ekki réttir. Það kemur fram í nýrri rannsókn. Rannsóknin birtist í vísindaritinu Nature.
Vísindamenn reyna að spá fyrir um hækkun sjávarborðs. Þeir vilja vita hvaða áhrif hún hefur á fólk sem býr við sjóinn. Til þess nota þeir oft sérstakt líkan. Líkanið notar upplýsingar um þyngdarafl og snúning jarðar.

En það er ekki tekið tillit til annarra hluta. Þessir hlutir eru til dæmis:
- sjávarföll
- vindar
- hafstraumar
- hiti
- selta
Philip Minderhoud er einn af þeim sem skrifuðu rannsóknina. Hann er kennari við háskóla í Hollandi. Philip segir:
Við þurfum að nota upplýsingar frá gervihnöttum. Gervihnettir geta mælt hæð sjávar mjög nákvæmlega. Þannig fáum við réttar upplýsingar.
Höfundarnir skoðuðu 385 rannsóknir. Rannsóknirnar voru skrifaðar á síðustu 15 árum. Þær fjalla um hækkun sjávarborðs. Þær fjalla líka um hættuna fyrir strendur.
Þeir sáu að 90% af rannsóknunum notuðu bara líkön. Líkön eru tölvuútreikningar. Rannsóknirnar notuðu ekki alvöru mælingar.
Stormar neðan í sjónum eru að brjóta niður Dómsdagsjökulinn.
Það getur haft mikil áhrif á hækkun sjávarborðs.
Þetta er
aðferðafræðilegur blindblettur
Minderhoud segir:
Við höfum vanmetið hækkun sjávarborðs. Þess vegna er fólk í meiri hættu.
Ný skýrsla sýnir að sjávarborð við strendur er hærra en við héldum. Það er að meðaltali 30 sentímetrum hærra. Á sumum stöðum er það allt að 1 metra hærra. Þetta er til dæmis í Suðaustur-Asíu og í Kyrrahafinu.
Hvað gerist ef sjávarborð hækkar um 1 metra? Þá fer miklu meira land undir vatn en við héldum. Þetta gæti haft áhrif á 132 milljónir manna í heiminum.
Einfaldlega sagt, ef sjávarborð er í raun hærra við þína tilteknu eyju eða strandborg en áður var talið, munu áhrif sjávarborðshækkunar koma fram fyrr en spáð var,
sagði Minderhoud.
Niðurstöðurnar sýna að
áhrif sjávarborðshækkunar vegna loftslagsbreytinga hafa verið kerfisbundið vanmetin,
sagði Matt Palmer, dósent við Bristol-háskóla, sem ekki tók þátt í rannsókninni.
Jonathan Bamber, forstöðumaður Jöklafræðimiðstöðvarinnar í Bristol, sem hefur unnið að rannsóknum á sjávarborðshækkun í um 20 ár, sagði að niðurstöðurnar hefðu komið sér
sannarlega á óvart.
Rangar forsendur um núverandi sjávarborðshækkun munu hafa mikilvægar afleiðingar fyrir framtíðina
hvað varðar svæðið og fjölda fólks sem gæti orðið fyrir áhrifum,
sagði Bamber, sem einnig tók ekki þátt í rannsókninni.
Hann bætti þó við að þær hafi ekki áhrif á spár um hversu mikil sjávarborðshækkun gæti orðið í framtíðinni.

Höfundar rannsóknarinnar sögðu: Það þarf að rannsaka meira. Við þurfum að vita meira um hækkun sjávarborðs í heiminum. Við þurfum líka að vita hvaða afleiðingar hún hefur fyrir fólk sem býr nálægt sjó. Þetta er mikilvægt núna og í framtíðinni.
Sjávarmál hækkaði meira en búist var við árið 2024
NASA segir að yfirborð sjávar á heimsvísu hafi hækkað meira en búist var við á síðasta ári.
Gert var ráð fyrir að sjávarstaða myndi hækka um 0,43 cm en hún hækkaði um 0,59 cm.
Stofnunin kenndi óvenjumikilli hlýnun sjávar um ásamt vatni frá bráðnandi jöklum.
Árið 2023 var heitasta ár sem mælst hefur, en meðalhiti á heimsvísu var um 1,6°C hærri en á tímum fyrir iðnbyltingu. Útgefið 14. mars 2025. BBC
Video/myndband: NASA: Hækkandi sjávarborð hættulegra en talið var
NASA varar við því að sjávarborð gæti verið að hækka hraðar en áður var talið. Brandon Miller hjá CNN greinir frá. Útgefið 27. ágúst 2015. CNN.
Tengd grein!

„Stormar“ djúpt sjónum grafa undan stórum Dómsdagsjöklinum
Heimild: Skrifað af Laura Paddison 4. mars 2026. You Tube, CNN og BBC
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)