Video: Skordýr heimsins eru að þagna
Video/myndband um skordýr og þýðingu fyrir mannkynið og jörðina með Oliver Milman
Mörgum finnst skordýr vera pirrandi. En skordýr eru mjög mikilvæg fyrir allt líf á jörðinni. Þau eru mikilvæg fyrir matinn sem við borðum. Nýjar skýrslur sýna að skordýrum fækkar mjög hratt. Það er mikið áhyggjuefni.
Viðtal við Oliver Milman
Nate talar við Oliver Milman. Oliver er blaðamaður sem skrifar um umhverfismál. Þeir tala um að skordýrum fækki. Þeir tala líka um hvaða afleiðingar það hefur.
- Af hverju eru skordýr mikilvæg? Þau eru nauðsynleg til að fræva plöntur. Þau hjálpa líka til við að endurvinna næringarefni í náttúrunni. Mörg önnur dýr borða skordýr.
- Hvað gerist ef skordýrum fækkar? Ef skordýrum fækkar hefur það áhrif á allt í náttúrunni. Það hefur áhrif á líf fólks og heilsu jarðarinnar.
- Af hverju fækkar skordýrum? Oliver segir að það sé vegna þess sem mennirnir gera. Hlýnun jarðar gerir líka ástandið verra fyrir skordýr.
Mikilvægar spurningar
- Hvaða áhrif hefði það á okkar daglega líf ef mörgum skordýrum myndi fækka?
- Hvernig hefur það sem fólk gerir áhrif á skordýr? Til dæmis landbúnaður og bygging borga.
- Þurfum við að breyta því hvernig við hugsum um samband okkar við önnur dýr? Er það nauðsynlegt til að hjálpa skordýrum?
Um Oliver Milman
Oliver Milman er blaðamaður frá Bretlandi. Hann skrifar um umhverfismál fyrir blaðið The Guardian. Fyrsta bókin hans heitir
The Insect Crisis.
Bókin fjallar um hvernig fækkun skordýra er hættuleg fyrir allt. Hún er hættuleg fyrir fugla og matinn sem við borðum. Bókin kom út árið 2022 og var tilnefnd til Wainwright-verðlaunanna.
Skordýrum í heiminum fækkar mjög hratt. Læknir segir að þetta gæti verið mjög slæmt fyrir mannkyn.
Læknirinn Joseph Varon er frá Houston. Hann sendi frá sér alvarlega viðvörun í vikunni. Hann sagði: Skordýrum fækkar mjög mikið. Þetta á við um bjöllur, fiðrildi, mölflugur, flugur, moskítóflugur og býflugur.
alvarlegt viðvörunarmerki um óstöðugleika í vistkerfinu.
Varon segir að þögnin sé eins og hættulegt augnablik í læknisfræði. Það er þegar sjúklingur verður skyndilega þögull. Það gerist rétt áður en líffæri hans hætta að virka.
Í læknisfræði getur þögn verið meira áhyggjuefni en hávaði,
skrifaði hann í The Defender.
Sjúklingur hættir skyndilega að segja frá óþægindum eða vaktari hættir að virka. Þetta getur þýtt að kerfið sé bilað. Þetta þýðir ekki endilega að vandamálið sé leyst.
Vistfræðin býður upp á svipaða atburðarás,
bætti Varon við.
Og núna er þögnin mjög áhyggjuefni.
Hvaða afleiðingar hefur skortur á ákveðnum matartegundum?
Ef þessi matur hverfur er það hættulegt fyrir okkur. Þetta er matur sem við borðum mikið af, til dæmis ávexti, grænmeti, hnetur og baunir.
Ef þessi matur hverfur þá hverfa líka mikilvæg næringarefni, til dæmis vítamín og steinefni. Þetta gæti gert okkur veikari. Við gætum fengið sjúkdóma sem vara lengi. Þetta gæti haft slæm áhrif á heilsuna okkar. Vísindamenn eru rétt að byrja að skilja hvernig.
Þögnina sem nú ríkir ætti ekki að túlka sem stöðugleika.
Hún er viðvörun,
sagði Varon.
Skordýrum fækkar mikið
Vísindamenn í Þýskalandi gerðu rannsókn. Rannsóknin stóð yfir í næstum 30 ár. Vísindamennirnir fylgdust með fljúgandi skordýrum á vernduðum svæðum. Þetta eru svæði þar sem náttúran á að vera örugg.
Árið 2016 sáu vísindamennirnir að skordýrum hafði fækkað mjög mikið. Það voru 75 prósent færri skordýr en áður. Þetta gerðist líka á svæðum sem voru varin fyrir verksmiðjum og annarri iðnaðarstarfsemi.
Rannsóknir um allan heim sýna það sama. Meira en 40 prósent af öllum tegundum skordýra eru í vanda. Það þýðir að þeim fækkar.
Vísindamenn halda að ástandið versni. Árið 2030 gæti fjórðungur allra tegunda skordýra verið horfinn eða þá að tegundirnar verða í mikilli hættu á að deyja út. Þetta sýnir að skordýrum fækkar hratt.
Dýrum fækkaði á friðlöndum svæða sem eiga að vernda dýr. Dýrum fækkaði ekki á iðnaðarsvæðum.
Ef skordýr deyja verður minni matur til. Maturinn verður líka verri.
Það verða færri næringarefni í matnum.
Náttúran verður viðkvæmari.
Við verðum háðari mat sem er búinn til í verksmiðjum.
skrifaði Varon í The Defender.
Læknar hafa áhyggjur af því að skordýrum fækki. Það er viðvörun. Það sýnir að það er of mikið álag og eitur í umhverfinu.
Efnaskiptatruflanir og ónæmisstjórnun stjórnast af vistfræðilegu samhengi mannkyns
sagði Varon.
Læknar gætu tekið eftir þessum áhrifum. Það er þegar sjúklingar koma með meira af þessu:
næringarskortur
ofnæmi
sýklalyfjaónæmi
Hér er dæmi. Skordýrum fækkar eða fjölgar. Þess vegna breytast frjókorn. Þess vegna fær fólk oftar sýkingar í öndunarfæri.
Í læknisfræði er talað um hættumerki. Hættumerki er þegar eitthvað viðkvæmt bilar fyrst.
Skordýr eru eins og svona hættumerki í náttúrunni.
Þau eru viðkvæm fyrir truflunum úr umhverfinu. Það er vegna þess að þau:
- lifa stutt
- hafa hröð efnaskipti
- treysta mikið á skilaboð frá umhverfinu
Þessar truflanir geta verið efni, næring eða rafsegulbylgjur. Þau verða fyrir áhrifum af þessu löngu áður en fólk verður veikt.
útskýrði Varon.
Sjúkdómar versna og aukast!
Það eru fleiri og fleiri vísbendingar um að þessi efni geti valdið sjúkdómum hjá fólki. Þetta eru sjúkdómar eins og:
Vandamál með hormón, ónæmiskerfið, þroska taugakerfis og efnaskipti líkamans.
Eitt dæmi er nýnikótínskordýraeitur. Það er eitur sem er búið til til að skaða taugakerfi skordýra. Spendýr, eins og menn, hafa svipað taugakerfi. Þess vegna getur þetta eitur líka haft áhrif á þroska taugakerfisins hjá spendýrum.
Þú verður kannski ekki strax veikur af litlum skömmtum af eitri. Samt getur það verið hættulegt. Læknar vita þetta. Þeir hafa sýnt fram á það oft.
Ímyndaðu þér sykursjúkan sjúkling sem glímir við þrálát sár sem gróa seint,
sagði Varon.
Sum sár gróa illa og það er erfitt að meðhöndla þau. Þessi sár eru dæmi um vandamál. Vandamálið er að það eru færri dýr sem fræva plöntur. Þess vegna eru minni næringarefni í matnum okkar.
Hann sagði líka frá öðru. Við þurfum mikilvæg næringarefni, til dæmis C-vítamín og sink. Þessi efni eru góð fyrir ónæmiskerfið. Þau hjálpa líka líkamanum að laga sig.
Frævunardýrum fækkar. Frævunardýr eru til dæmis býflugur. Þess vegna fáum við minna af þessum næringarefnum. Það er slæmt fyrir heilsuna okkar.
Heilbrigðisstarfsfólk þarf að hugsa um umhverfið í vinnunni sinni. Það er mikilvægt. Þannig sýnir það að heilsa umhverfisins og heilsa fólks tengjast.
sagði Varon.
Læknar geta hjálpað til við að koma í veg fyrir umhverfisvandamál. Þeir þurfa að bregðast við núna. Þannig geta þeir hjálpað jörðinni og fólki að eiga góða framtíð.
Samfélög eyðileggjast ekki bara út af stríði eða peningum. Þau eyðileggjast þegar kerfin sem halda þeim gangandi eru tekin í sundur. Þetta gerist oft án þess að fólk taki eftir því.
Heimild: Eftir, Stacy Liberatore, ritstjóra vísinda og tækni í USA. Daily Mail. Birt: 29. janúar 2026
You Tube útgefið 6. ágúst 2025. Nate Hagens
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)
